بندرعباس ـ رصد بندر: یک مسیر شهری، چند دقیقه انتظار و عددی که روی صفحه تلفن همراه ظاهر میشود؛ عددی که برای بسیاری از شهروندان هرمزگانی دیگر چندان ساده و قابل چشمپوشی نیست. گزارش میدانی «رصد بندر» از میان مردم نشان میدهد هزینه رفتوآمد با اسنپ به یکی از دغدغههای روزمره بخشی از شهروندان تبدیل شده است؛ مسافرانی که از سنگینی کرایهها میگویند و رانندگانی که افزایش هزینههای خودرو و استهلاک را دلیل بالا بودن هزینه سفر عنوان میکنند. حالا پرسش این است: اسنپ در هرمزگان، یک انتخاب برای سفر است یا هزینهای که مردم ناچار به پرداخت آن هستند؟
گوشی را از جیبش بیرون میآورد مقصد را وارد میکند و چند ثانیه منتظر میماند عددی که روی صفحه ظاهر میشود برای لحظهای او را مکث میدهد؛ نه به این دلیل که مقصد دور است، بلکه چون هزینه یک سفر معمولی شهری، حالا برایش تبدیل به یکی از دغدغههای هر روزه شده است.
این تجربه برای بسیاری از شهروندان هرمزگانی آشناست باز کردن اپلیکیشن اسنپ دیدن مبلغ سفر، مقایسه با درآمد روزانه و در نهایت یک سؤال ساده:واقعاً باید برای این مسیر اینقدر پول بدهم؟
در گفتوگو با شهروندان در بندرعباس گلایه اصلی فقط افزایش قیمت یک یا دو سفر نیست مردم از هزینهای میگویند که وقتی در تعداد سفرهای روزانه و روزهای ماه ضرب میشود، رقم قابل توجهی را تشکیل میدهد
یکی از شهروندان میگوید: اگر هر روز با اسنپ سر کار بروم و برگردم آخر ماه مبلغی که فقط برای رفتوآمد میدهم واقعاً سنگین میشود نمیتوانم هم ماشین شخصی داشته باشم و هم هر روز این هزینه را پرداخت کنم.
برای یک دانشجو، ماجرا حتی جدیتر است او میگوید:گاهی برای یک مسیر کوتاه مجبورم اسنپ بگیرم اتوبوس همیشه در دسترس نیست و نمیتوانم برای هر کاری از خانواده بخواهم دنبالم بیایند. وقتی قیمت بالا باشد، بعضی وقتها ترجیح میدهم اصلاً نروم
این فقط مسئله یک قشر نیست کارمند دانشجو کارگر مادر خانهدار، سالمند و حتی کسانی که برای مراجعه به مراکز درمانی نیاز به خودرو دارند هرکدام بخشی از این فشار را تجربه میکنند.
در بندرعباس گرمای هوا نیز شرایط را متفاوت کرده است فاصله زیاد بین برخی نقاط گرمای شدید و دشواری جابهجایی در بعضی ساعات باعث میشود پیادهروی یا انتظار طولانی برای وسیله نقلیه عمومی همیشه گزینه مناسبی نباشد در چنین شرایطی اسنپ برای بسیاری از شهروندان نه یک انتخاب تفریحی بلکه وسیلهای برای انجام امور ضروری است.
اما وقتی وسیله ضروری گران شود، فشار آن مستقیماً وارد زندگی خانوار میشود
گلایه فقط از مبلغ نیست؛ از نوسان قیمت هم هست
یکی دیگر از مواردی که شهروندان درباره آن صحبت میکنند تفاوت قیمت یک مسیر در زمانهای مختلف است.
اسنپ اعلام کرده سیستم قیمتگذاری آن پویاست و عواملی مانند مسافت زمان سفر شرایط جوی ترافیک و نسبت عرضه و تقاضا در تعیین نرخ اثرگذارند.
برای مسافر اما توضیح فنی، همیشه مسئله را حل نمیکند.
او میگوید: من میفهمم وقتی تقاضا زیاد باشد قیمت تغییر میکند اما چیزی که برای من مهم است این است که در نهایت چقدر باید از جیبم پرداخت کنم.
همینجا اختلاف نگاه مسافر و راننده شکل میگیرد
راننده هم شاکی است
در سوی دیگر ماجرا رانندگانی قرار دارند که معتقدند افزایش کرایه لزوماً به معنای افزایش درآمد آنها نیست.
هزینه تعمیر خودرو، لاستیک، روغن، استهلاک بیمه سوخت و زمان صرفشده در مسیر بخشی از هزینههایی است که راننده باید پرداخت کند. حتی در ماههای اخیر گزارشهایی از گلایه رانندگان اسنپ درباره نرخ سفر، پرداختها، نقشهها و کاهش درآمد منتشر شده است.
یکی از رانندگان میگوید:مسافر فکر میکند کل مبلغی که پرداخت میکند به راننده میرسد در حالی که هزینههای خودرو خیلی زیاد شده است. اگر کرایه پایین باشد برای راننده صرف نمیکند؛ اگر بالا برود، مسافر ناراضی میشود.
یعنی در نهایت مسافر و راننده هر دو از وضعیت موجود ناراضیاند، اما هرکدام از زاویهای متفاوت.
مسافر میگوید توان پرداخت ندارد؛ راننده میگوید با هزینههای موجود، درآمدش کافی نیست.
سؤال مردم از مسئولان چیست؟
شهروندان هرمزگانی یک مطالبه روشن دارند: نظارت مؤثرتر و پیدا کردن راهکاری که هم مسافر توان پرداخت داشته باشد و هم راننده متضرر نشود.
این مطالبه بیسابقه نیست. پیشتر نیز افزایش کرایههای اسنپ در بندرعباس با واکنش و نارضایتی شهروندان همراه شده و موضوع بررسی و تعدیل نرخها مطرح شده بود؛ با این حال، گزارشهای بعدی از تداوم گلایهها حکایت داشته است.
حالا پرسش این است که چرا با وجود تکرار این اعتراضها، هنوز بخشی از مردم احساس میکنند هزینه رفتوآمد برایشان سنگین است؟
آیا باید فقط از اسنپ مطالبه کرد؟ یا باید حملونقل عمومی شهر نیز آنقدر توسعه پیدا کند که شهروند برای یک مسیر معمولی، تنها یک گزینه پیش روی خود نداشته باشد؟
اسنپ؛ انتخاب یا اجبار؟
واقعیت این است که وقتی حملونقل عمومی پاسخگوی تمام نیازهای شهروندان نباشد، اسنپ به انتخاب اصلی تبدیل میشود.
اما وقتی انتخاب اصلی گران شود، شهروند عملاً در موقعیت انتخاب واقعی قرار ندارد.
او یا باید هزینه را بپردازد، یا سفرش را حذف کند.
و شاید مهمترین بخش ماجرا همین باشد؛ اینکه پشت هر سفر اسنپی، فقط یک مسافر و یک خودرو وجود ندارد. پشت آن ممکن است کارمندی باشد که باید سر ساعت به محل کار برسد، دانشجویی که نباید کلاسش را از دست بدهد، بیماری که باید خودش را به پزشک برساند یا مادری که فرزندش را به مدرسه میبرد.
برای همین، گرانی اسنپ در هرمزگان را نمیتوان صرفاً یک اختلاف قیمت دانست؛ این مسئله مستقیماً با هزینه زندگی مردم گره خورده است.
حالا مردم منتظرند ببینند این گلایهها قرار است فقط در گفتوگوهای روزمره باقی بماند یا مسئولان شهری و متولیان حملونقل برای آن راهکاری پیدا میکنند.
چون برای شهروندی که هر روز باید از خانه خارج شود هزینه رسیدن بخشی از هزینه زندگی است و وقتی همین هزینه سنگین شود، تمام مسیر زندگی را تحت تأثیر قرار میدهد.
